Transmenu powered by JoomlArt.com - Mambo Joomla Professional Templates Club

Allahü teâlâ, lutfü ve keremi ile, beni hakîkat olmadığı hâlde hakîkat gibi görünen şeylere i'tibâr etmek hastalığından kurtardı. Böylece, hakîkati arayanların dört kısma ayrıldığını gördüm.

1- Kelâm âlimleri: Bunlar, rey, ya'nî düşünerek elde edilen hükm ve istidlâl, ya'nî delîl ile anlamaya sâhib olduklarını iddi'â ederler.

2- Bâtınîler: Bunlar, hakîkatin ma'sûm bir imâmın ta'lîmi ile, ya'nî bildirmesi ile öğrenilebileceğini, hakîkatı ondan anladıklarını iddi'â edenlerdir.

3- Felsefeciler: Bunlar, mantık ve burhân, ya'nî kesin delîl sâhibi olduklarını iddi'â ederler.

4- Sûfîler: Bunlar, tesavvuf ehli olup, Allahü teâlânın seçilmiş kulları, keşf ve müşâhede sâhibi olduklarını söylemişlerdir.

Kendi kendime dedim ki, hakkı arayanlar, bu dört grubun dışında olamazlar. Bu mesleklerin erbâbı, hakîkatı arama yolundadırlar. Eğer, hakîkat bu dört sınıf mensûblarının dışında ise, hakîkate ulaşma ümîdi kalmaz. Taklîdi terk etdikden sonra, tekrâr taklîde dönmeye ümîd ve imkân yokdur. Çünki, taklîdin şartlarından birisi de, taklîdcinin taklîdci olduğunu  bilmemesidir.  (Taklîdci  olduğunun  farkında  bulunmamasıdır.)  Taklîdci olan kimse, taklîdci olduğunu bilirse, onun taklîd bardağı kırılır. Geride kalan parçaları, ateşde eritilip, başka bir kalıba dökülmedikce, tekrâr bardak hâline getirilemez.

Bahsi geçen dört gurubun düşüncelerini ve özelliklerini dikkatle araşdırmaya  başladım.  İlk  önce,  kelâm  ilmini,  sonra  felsefe  yolunu,  dahâ sonra bâtınîlerin ta'lîmâtını, en sonunda da tesavvuf ehlinin yolunu inceledim.